dinsdag 16 december 2014

Drents Genealogisch Jaarboek 2014

zegel Reinolt de Vos van Steenwijk, 1494
Het Drents Genealogisch Jaarboek 2014 (jrg. 21) is volledig gewijd aan heraldiek. Een aanzienlijk deel ervan - zo'n 3000 zegels - berust bij het Drents Archief in Assen. Deze zijn meestal van schulten die in Drenthe de voorlopers van notarissen waren. Heel vaak bungelen hun zegels nog aan akten, maar er zijn ook zegelverzamelingen van honderden exemplaren waar ze opduiken. Deze 19de- en 20ste-eeuwse collecties - zoals die van Just van Deventer - hebben als manco dat ze uit hun context zijn weggerukt en we daardoor de herkomst niet meer weten. Het selectiecriterium was eenvoudig: van de 3000 zegels is het aantal voor deze publicatie versmald tot 476 exemplaren (15%)  die werkelijk aan iemand van vóór 1650 toegeschreven konden worden, soms ook van buiten Drenthe. De dominante geslachten De Vos van Steenwijk, Van den Clooster, Van Munster en Van Echten springen in het oog. Door de alfabetische ordening is het aardig de inhoudelijke en stilistische ontwikkeling van hun familiewapens te zien. Het fotomateriaal is overigens uitstekend.

Een korte tweede bijdrage is van Popke Datema die de afstamming van Gisela Pype nogmaals onder de loep neemt. De kwestie over de riddermatigheid van deze dame (periode 1407-1408) was al behandeld in het opus magnum 'het geslacht de Vos van Steenwijk in het licht van de geschiedenis van den Drentse Adel' van A.N. de Vos van Steenwijk (1976). Zij was gehuwd met Johan Hiddingh, wiens familie in de dezelfde regio precies hetzelfde wapen (niet het helmteken) voerde als het riddermatige geslacht de Vos van Steenwijk. De Hiddinghs waren eigenerfden en hadden het recht om door heel Drenthe officiële stukken te mogen zegelen. Er is daarom vaak vermoed dat de Hiddinghs en de Vossen verwanten waren, maar hoe bleef altijd een raadsel. Datema poneert de hypothese dat de Pypes iets met de Van Norchs te maken hebben - het vermeende stamgeslacht van de familie de Vos van Steenwijk. Het bezit van het goed Battinc door een Pype (ca. 1355) zou hier onder andere op wijzen, omdat dat goed oorspronkelijk deel uitmaakte van het goed van de van Norchs. (Van Norch is overigens afgeleid zijn van Van Orch of Orc, de oude benaming van Urk).

De bijdrage van Cathrinus Schaafsma gaat over heraldiek in Eelde en dan met name in de Dorpskerk aldaar. Met grote aandacht zijn uitputtende beschrijvingen gemaakt van heraldiek op graven in de vloer, de herenbanken en het plafond. Verder worden clusters graven beschreven die op de Algemene Begraafplaats liggen en wordt ingegaan op glas-in-loodramen op de havezathe Vennebroek in Eelde.

Met deze bijdragen is een aanzienlijk deel van de oude Drentse heraldiek in één keer zichtbaar gemaakt.




















Drents Genealogisch Jaarboek is een uitgave van de Drentse Historische Vereniging, Vereniging voor Geschiedenis en Genealogie.
Het lidmaatschap van de Drentse Historische Vereniging kost €30,00 per jaar.

www.drentsehistorischevereniging.nl
RedactieDGJ@gmail.com

maandag 15 december 2014

Wapens in het Friese Genealogysk Jierboek 2014

In het Genealogysk Jierboek 2014 van de Fryske Akademy een opgave van de nieuw geregistreerde familiewapens bij de Fryske Rie foar Heraldyk. De namen zijn: AKnol, Miedema, Steyn, Tolman / Talman en Vis.

Ook in het Genealogysk Jierboek 2014 een overzicht van wapens op zegels in het Historisch Centrum Leeuwarden, met getekende wapenafbeeldingen. Het betreft zegels uit de 15e en 16e eeuw. De navolgende namen komen daarin voor:
Aggo Broersma, Douwa Wlbitszoen, Feddo Gerke zoen, fedde Garcka zoen, Feika Uninga, Frans Simons, Funger Syrsma, garret Kammynga, Heenka tadinga, Jacobus Petri, Jan Rommarts, Jan en Peter Sijmons, Jelger Feykisma, Kempo Uninga, Martinus Lichtfoet, Mathias Everardi, Nicolaas Cleuting, Peter Kampstra, Petrus Haarlem, Petrus Syrici, Rennert, Reygnerus, Seerp Lyuwas zoen, Syka Mertena, Sythie, Syuck, Tyaert Burmannie, Tzumma Wiarda, Wilhelmus Frederici en Wpko Burmania.

Zie www.fryske-akademy.nl

Heraldisch Tijdschrift, jaargang 2014, nr. 4

In het vierde nummer van de jaargang 2014 van het Heraldisch Tijdschrift, de periodiek van de Afdeling Heraldiek van de Nederlandse Genealogische Vereniging, de volgende artikelen:
  • Mgr. Bruno Bernard Heim, aartsbisschop en hervormend heraldicus, door Bernard Grothues
  • Vervelles of heraldische hangertjes uit de veertiende en vijftiende eeuw, door Anton Zeven
  • De veertien kwartieren van mr. Johan Anthonij van Kinschot, door Hans Nachtegaal
  • De wapens van Adrianus kardinaal Simonis en prof. dr. P.J.J. van Geest, door Hans van Heijningen
  • Een bureaustempel uit het jonkherengeslacht Van de Poll, door N.J.M. Biezen
  • In de serie 'hedendaagse heraldici': Patrick Damiaens, houtornamentist en heraldisch houtsnijder, door Bernard Grothues
  • Het zogenoemde krukkenvair van mr. Bontekoe, door J.A. de Boo
  • In memoriam voor Karel van den Sigtenhorst (1925-2014), door J.A. de Boo
Verder als gebruikelijk de rubrieken Periodieken en publicaties en Op de keper beschouwd (met vragen en reactie van lezers).

Het Heraldisch Tijdschrift verschijnt vier keer per jaar. Een abonnement kost € 20,- per jaar (buitenland € 25,-). NGV-leden betalen slechts € 18,- per jaar. Email: w.van.zon@hccnet.nl

maandag 8 december 2014

Heraldicum Disputationes, jaargang 2014, nr 4

Inhoudsopgave van het vierde nummer van jaargang 2014 van Heraldicum Disputationes:
  • Heraldiek op een schandpaal: het voorbeeld van de schandpaal van Kapelle-op-den-Bos , door Paul De Win & François van der Jeucht
  • Nog een schandpaal?, door Marc Van de Cruys & Dominique Delgrange
  • Het gegeerde wapen van Oud-Vlaanderen, door Dirk Coutereels
  • De Morgenster, door Anders Daae
  • Een paard met heraldisch borstschild De Wavrin, door Anton C. Zeven
  • Hoe een schaap een linde werd. Het belang van etymologie bij het ontwerpen van een sprekend wapen, door Dirk Van Lembergen
  • Overzicht van de inhoud van en een personenregister op Heraldicum Disputationes 2014
Als gebruikelijk ook in dit nummer ingezonden brieven, mededelingen en signaleringen van nieuwe boeken in de afdeling Disputationes.

Uitgever: Marc Van de Cruys, Krommelei 47, 2110 Wijnegem (België)
Heraldicum Disputationes verschijnt vier keer per jaar.
Prijs: € 20,- per jaar, € 6,00 voor losse nummers (€ 7,50 voor Nederland.)
Zie http://users.telenet.be/homunculus/heraldiek.html

maandag 17 november 2014

Rotterdams 'oudste' stadszegel in Rotterdams Jaarboekje 2014





















Afgelopen donderdag, 13 november, is in boekhandel Donner aan de Coolsingel het Rotterdams Jaarboekje 2014 gepresenteerd.

Hierin is een uitgebreid artikel verwerkt over het mogelijk oudste stadszegel van Rotterdam, de lokale zegelcultuur en vroege stedelijke context. De bodemvondst laat de loop van de Rotte zien met aan het eind van de stad (de 'stabboom') de beroemde dam. Omdat de stadsuitbreiding aan de andere zijde van de dam niet afgebeeld was, schatte de heraldisch medewerker van het CBG de ouderdom van het zegelstempel op de periode ca. 1300-1340 en werd vastgesteld dat het om een clavis sigilli gaat, een contrazegel.

In het decembernummer van ons kwartaalblad Genealogie was al een kort luchtig artikel gewijd aan de sensationele vondst, maar nu is het wetenschappelijk betoog uitgewerkt in dit Rotterdams Jaarboekje, dat te verkrijgen is via het Stadsarchief Rotterdam aan de Hofdijk.

woensdag 1 oktober 2014

Löke äpp in Vapenbilden

In Vapenbilden, het tijdschrift van de Svenska Heraldiska Föreningen, wordt onder andere een leuke app besproken waarin de nationale symbolen van Zweden worden getoond.
De Zweedse taal is minder toegankelijk, maar de beelden zijn verrukkelijk: het Scandinavische dieren- en plantenrijk spreekt in krachtig gestileerde en lijnloze vormen tot de verbeelding. Iets waar men in Nederland nog een puntje aan zou kunnen zuigen. En het is gratis.


Verder in dit nummer: een wapenfries uit de kloosterkerk van Sorø, de leeuwenkop (lejonköping) in het stadswapen van Linköping, een kop van de heilige Mauritius in de Domkerk van Lund en de sekseneutrale heraldiek van het Nederlandse koningshuis.


Vapenbilden, nr. 6, december 2013, is mogelijk nog te bestellen via www.heraldik.se

woensdag 24 september 2014

Heraldisch Tijdschrift, jaargang 2014, nr. 3

In het derde nummer van de jaargang 2014 van het Heraldisch Tijdschrift, de periodiek van de Afdeling Heraldiek van de Nederlandse Genealogische Vereniging, de volgende artikelen:
  • Een signet 'Jonas', door Norbert Biezen
  • Bijzonder bisschoppelijk 'bont', door Hans van Heijningen
  • Het wapen op het schilderij 'Een voorname vrijage' door Willem Pieters Buytewech, door Anton C. Zeven
  • Heraldische Dag op zaterdag 18 oktober 2014 in Kasteel Groeneveld te Baarn
  • Het wapen van de basiliek St. Petrus' Banden te Oirschot, door J.A. de Boo
  • Het wandtapijt van Baldishol. Een heraldische lelie en waarom een draak?, door Anton C. Zeven
  • Over de geschiedenis en betekenis van de familiewapens Brouwer en Spreen Brouwer, door A. Spreen Brouwer
  • In de serie 'hedendaagse heraldici': Willem van Ham, historiograaf en heraldicus, door Bernard Grothues
  • Dorpswapens en -vlaggen in West-Friesland: Abbekerk, Lambertschaag en Sijbekarspel, door Hans van Heijningen
  • Famillement Leiden 2014 (Heraldisch Tijdschrift is een van de deelnemers.)
Verder als gebruikelijk de rubrieken Periodieken en publicaties en Op de keper beschouwd (met vragen en reactie van lezers).

Het Heraldisch Tijdschrift verschijnt vier keer per jaar. Een abonnement kost € 20,- per jaar (buitenland € 25,-). NGV-leden betalen slechts € 18,- per jaar. Email: w.van.zon@hccnet.nl