woensdag 15 juni 2016

Heraldicum Disputationes jaargang 21 nr. 2 (2016)



Inhoudsopgave van het tweede nummer van jaargang 2016 van Heraldicum Disputationes: 





  • 36 Mark zilver voor een hondenkop, door Arnold Rabbow
  • Iets over helmgenootschappen, door Marc Van de Cruys
  • Ridder Willem Norys (ca. 1450-1512) weldoener der Huijbergse Wilhelmieten, door A.M. Bosters
  • Vragen bij een Oudenaardse rol met een zegel van Leeuwerghem, door Dominique Delgrange
  • Een rouwbord Triest te Sint-Joris (Beernem) met een merkwaardige sterfdatum, door Anton C. Zeven
Ook in dit nummer: ingezonden brieven, mededelingen en signaleringen van nieuwe boeken in de afdeling Disputationes en een bijlage met nieuwe wapens gepasseerd voor de Vlaamse Heraldische Raad.

Uitgever: Marc Van de Cruys, Krommelei 47, 2110 Wijnegem (België)
Heraldicum Disputationes verschijnt vier keer per jaar.
Prijs: € 20,- per jaar, € 6,00 voor losse nummers (€ 7,50 voor Nederland.)
Zie http://users.telenet.be/homunculus/heraldiek.html

maandag 23 mei 2016

Schweizer Archiv für Heraldik 2016





















Het drietalige (Duits, Frans, Italiaans) tijdschrift Schweizer Archiv für Heraldik (Archivum Heraldicum), uitgegeven door het Schweizerische Heraldische Gesellschaft, heeft inmiddels de transformatie van tweejaarlijks tijdschrift naar een jaarboek gemaakt, al heet het officieel niet zo.


De rijk geïllustreerde en 311 pagina's tellende uitgave bevat de volgende hoofdartikelen:


J.-B. de Vaivre: À propos des stalles de l'Ordre de la Toison d'Or á la Sainte-Chapelle de Dijon
G. Rocculi:  Sull'araldica della Dominazione Francese nel ducato di Milano
B. Weber: Wappen im Kanton Bern
R. Kamm: das Fridolin-Wappen
A. Maissen: Heraldica Lumneziana - Wappenfresken in der Kapelle St. Sebastian und St. Rochus in Vella
R. Hasler: Frühneutzeitliche Neuenburger Glasgemälde im Museum für Kunst und Geschichte von Neuenburg
H. Wipf: deus spes nostra est - Zur Herkunft und Verwendung des Schaffhauser Wahlspruchs
Im Zeichen von Repräsentation und Legitimation - Der Wappenfries der eidgenössichen Landvögte im Schloss Frauenfeld
S. Doswald & B. Moser: Sichtbare Hausgeschichten - Wappen an und in Zuger Häusern
H. Boxler: Die Vögte des Augustiner-Chorherren-Stiftes Embrach und ihre Verstädterung in Winterthur und Klein-Basel
H. Ruegg: Fusionwappen - Problemfall oder eine neue Wappenkategorie?
V. Lieber: Porcelaines de Chine et jetons de nacre aux armes de familles suisses, 1740-1780
P.-Y. Favez: Les armoiries de la famille de Rumines
L. Barrelet: Les armoiries des Barrelet de Boveresse
L. Biewer: Der Berliner Historiker Friedrich Rühs (1781-1820) und seine Bedeutung für die Heraldik
P. Sulser: Glasmaler Drenckhahn - Portrait eines wiederentdecktes Heraldikers
S. Sille: Manuskripte in der Sammlung der Gesellschaftsbibliothek
R. Kälin: Das Wappenbuch Schweizerischen Heraldischen Gesellschaft aus der Gründungszeit


Zie de (drietalige) website voor meer informatie. Het tijdschrift kan worden ingezien in de leeszaal van het CBG te Den Haag.

donderdag 19 mei 2016

Deventer wapenpaneel Van Middachten / Ten Duijnen in Engeland















Hoe kan dit? Een Britse handelaar in antieke meubelen merkte niet op dat dit eiken paneel van Nederlandse origine is en dat hij het tientallen jaren te jong had gedateerd. Een eenvoudig onderzoekje had dit stuk naar een historisch betere plek kunnen leiden, maar het is helaas - zo gaat dat - al verkocht. Dit stuk zou een schitterende aanvulling kunnen zijn op de erfgoedcollectie van de gemeente Deventer...
Deventer? Ja, en wel in de Polstraat. Daar bezat midden zestiende eeuw het echtpaar Johan van Middachten (overl. 1566) en Johanna ten Duijnen (ten Duen, overl. 1573) twee huizen. Het is mogelijk dat dit adellijk-patricische echtpaar op één van die locaties dit paneel heeft laten aanbrengen (of in een ander huis) boven een deur of haardpartij. De Van Middachtens waren Gelders-Overijsselse riddermatigen, de Ten Duens leverden onder andere bestuurders voor de Deventer magistraat.
Een Deventer schepenakte van 17 mei 1564 vermeldt de verkoop van de twee huizen aan Reijner Swaefken en diens vrouw Geertruid, dochter van voornoemde Johanna ten Duijn(en) uit haar eerste huwelijk met Seino Mulert.


Blazoenering:
Gedeeld: I in rood een uitgeschulpt kruis, vergezeld van vier droogscheerdersscharen, alles zilver (Middachten); II in blauw een zilveren ankerkruis (Ten Duijnen). Helmteken: een gaande rode vos.


Het paneel is nooit in enig Nederlands particulier bezit gesignaleerd en wordt nergens in een Nederlandse heraldische collectie (Muschart, Steenkamp-Damstra) vermeld. Het verblijft mogelijk al heel lang op Brits grondgebied. Er was in het kielzog van koning stadhouder Willem van Oranje (Willen III) rond 1700 een levendig contact tussen de riddermatige families van de IJsselvallei en Engeland, dus wie weet...


lit.: Geschiedenis van het geslacht Van Middachten 1190-1901, bronnenstudie door W. Wijnaendts van Resandt ('s-Gravenhage 1913)

dinsdag 29 maart 2016

Blazoen, jrg. 2, nr. 1

Inhoudsopgave:

Heraldiek onder de loep: Het Sachsenross, door R. de Neve
De waterput heraldisch bekeken en de variaties in het familiewapen Pet, door A. Zeven
Clublogo's in het Nederlandse profvoetbal, door R. de Neve

Verder bevat dit nummer de rubrieken Vrijkwartier (forum) en Heraldiek in het nieuws, alsmede een summary in English van het hoofdartikel.



















Uitgever: Stichting Nederlands Genootschap voor Heraldiek
Blazoen verschijnt vier keer per jaar voor de Vrienden van het NGH (min. € 25,00 per jaar)

maandag 21 maart 2016

Heraldicum Disputationes jaargang 21 nr. 1 (2016)



Inhoudsopgave van het eerste nummer van jaargang 2016 van Heraldicum Disputationes: 





  • à la bende et dix-sept billettes, door Giedo Haudenhuyse
  • Het Witte Paard van Uffington, door Marc Van de Cruys
  • Anders Daae's artikel '700 jaar gebruik van zegel en wapen in de familie Daae' nabeschouwd, door Roel de Neve
  • Een onbekend zegel van Menen, door Dominique Delgrange
  • Een hondenhalsband met het wapen van de Antwerpenaar Pieter Roose, door Anton C. Zeven
Ook in dit nummer: ingezonden brieven, mededelingen en signaleringen van nieuwe boeken in de afdeling Disputationes en een bijlage met nieuwe wapens gepasseerd voor de Vlaamse Heraldische Raad.

Uitgever: Marc Van de Cruys, Krommelei 47, 2110 Wijnegem (België)
Heraldicum Disputationes verschijnt vier keer per jaar.
Prijs: € 20,- per jaar, € 6,00 voor losse nummers (€ 7,50 voor Nederland.)
Zie http://users.telenet.be/homunculus/heraldiek.html

De maan, de wassenaar en de maanroos



















Met gevoel voor detail en humor wijdt Marc Van de Cruys de jubileumuitgave 2015 van Heraldicum Disputationes aan heraldische varities op de maan, zoals de wassenaar en de maanroos of lunel (een kruisvormige zetting van vier elkaar aanstotende wassenaars). In 64 pagina's gaat hij uitputtend in op de configuraties met één of meerdere manen, de neerslag in badges, de symboliek, wijze van blazoeneren en de historie van de wassenaar als wapenfiguur.


Interessant is de vermeende connectie tussen het maansymbool en de (vroege) islam. Die is anders dan velen steeds hebben aangenomen; relaties met de kruistochten zijn nooit aangetoond. De zich uitbreidende islam onderscheidde zich niet met symbolen maar met effen gekleurde vlaggen en lettertekens. Het latere Ottomaanse Rijk (1302-1918) echter, voerde in de strijd tegen het Westen de wassende maan als een van haar veldtekens. De Ottomanen (vaak ook 'de Turken' genoemd) lijfden vanaf 1517 ook Arabische gebieden in. Omdat er binnen het Ottomaanse Rijk geen scheiding was tussen religie en staat, is men het krijgssymbool van de wassende maan gaan associëren met religieuze identiteit. Arabië wordt met haar bedevaartplaatsen Mekka en Medina daarom vaak ten onrechte gezien als bakermat van de maan en de ster. In oorsprong was het eerder een tribaal symbool uit Klein-Azië. Ook spelen in de christelijke iconografie de maan en de ster een rol bij de Mariaverering; de moeder van Christus wordt vaak staand op een maansikkel afgebeeld. Dat zou weer een afgeleide zijn van de maangodin uit de klassieke oudheid.


Uitgever: Marc Van de Cruys, Krommelei 47, 2110 Wijnegem (België)
Heraldicum Disputationes verschijnt vier keer per jaar.
Prijs: € 20,- per jaar, € 6,00 voor losse nummers (€ 7,50 voor Nederland.)
Zie http://users.telenet.be/homunculus/heraldiek.html









donderdag 10 maart 2016

De kroon als icoon (4)



















In het recent verschenen boek van Jac. Biemans over het leven van August von Bonstetten is een prent opgenomen van Willem de Eerste, als soeverein vorst van de Nederlanden. Boven het ingekleurde portret is zijn persoonlijke wapen en het wapen van de Republiek aangebracht, het geheel bekroond met een prinsenkroon (wel vorstelijk, maar nog niet Koninklijk).
De informele kroon die op de proclamatie van 1814 voorkwam (hij komt in het Nederlandse kronenstelsel niet voor), was geen heraldische ééndagsvlieg maar maakte deel uit van een weldoordacht PR-programma van onze eerste koning.
In een eerdere blogpost besteedden we aandacht aan de kruisvormige bladeren van de kroon, die door een Engelse graveur moeten zijn gemaakt en sterk Engels geïnsprireerd zijn.